1. Nieuws
  2. dinsdag 16 april 2019

Eerste bijeenkomst Brabantse proeftuin sociaal inkopen

Dit artikel is geschreven door door Sabina Gietema van Platform31 en oorspronkelijk gepubliceerd op hun eigen website.

Inkoop is een van de manieren om de relatie tussen gemeenten of andere (semi-) publieke instellingen te bestendigen. Inkoop bij sociale ondernemingen is echter nog geen gemeengoed blijkt op de eerste middag van de proeftuin ‘sociaal inkopen’ Breda. De deelnemers uit Brabant zijn in ieder geval voornemens om hier verandering in te brengen. Zij worden tijdens dit traject uitgedaagd om met de eigen sociale inkoop aan de slag te gaan. De plannen variëren van het opstellen van eigen Maatschappelijk Verantwoord Inkopen-beleid tot een complexe aanbesteding van catering bij sociaal ondernemers tot het meenemen van sociaal ondernemers in inkoop op het domein van maatschappelijke ontwikkeling. Platform31 volgt ze op de voet.

 

Proeftuin sociaal inkopen in Brabant van start

Op een zonnige middag verzamelen Brabantse inkopers en beleidsmakers van (semi-) publieke instellingen zich in Breda om zich te laten inspireren en activeren om sociaal inkopen werkelijkheid te maken. Na een introductie op de belemmeringen in de samenwerking tussen gemeenten en sociaal ondernemers door PwC en de oplossingsrichtingen (Leon van Dool, PwC), worden ze geïnspireerd door sociaal ondernemer Ronald Ligtenberg van Possibilize en vertelt Dienst Justitiële Inrichtingen (Wolter van der Vlist, DJI) hoe binnen DJI draagvlak voor sociaal inkopen is gecreëerd en hoe ook reguliere dienstverleners worden uitgedaagd om met extra impact bij te dragen aan de missie van DJI.

 

Van beleid naar praktijk

Op papier lijkt alles mooi geregeld: er is sinds 2016 een landelijk MVI-manifest ondertekend door 160 partijen en voorzien van handreikingen MVI. Veel gemeenten kennen een inkoopbeleid met uitgangspunten MVI en hanteren een Social Return verplichting. Alhoewel sociale ondernemers bijdragen aan de MVI-doelen, betekent het niet automatisch dat er wordt ingekocht bij sociaal ondernemers. Vaak nog zijn sociale ondernemingen onvoldoende bekend. Als dat niet zo is en het komt tot een overeenkomst, blijkt het in de praktijk lastig om beleidsambities door vertaald te krijgen in een contract. En van een contract naar de uitvoeringspraktijk ligger er ook nog kansen.

 

Wie is die sociaal ondernemer?

Een sociaal ondernemer heeft impact voorop staan en draait op een financieel businessmodel. Deze ondernemers variëren in omvang – van startup tot gevestigde orde –, van lokaal tot landelijk opererend en wat betreft impactgebied van een inclusieve arbeidsmarkt, betere zorg en minder armoede tot duurzame productie en een circulaire voedselvoorziening. Zowel voor gemeenten als sociaal ondernemers is er werk aan de winkel om in elkaars vizier te komen. Een ontmoetingsplek zoals de Social Impact Factory in Utrecht helpt hierbij. En het online platform Buy Social is voor inkopers een ideale plek om sociaal ondernemers met een B2B aanbod te vinden.

 

Geleerde lessen: waar te beginnen?

Deze middag passeert een scala aan inzichten de revue. Platform31 selecteerde vijf tips om te komen tot sociale inkoop.

1. Inventariseer wat je organisatie al doet 
Er gebeurt vaak meer dan men vooraf denkt. Zo kan de provincie een van de deelnemers vertellen dat zijn gemeente al overeenkomsten heeft met sociaal ondernemers uit het Brabantse netwerk Stérk Brabant. En bij het waterschap werkt men nauw samen met bedrijven om circulair te testen. Het wordt alleen niet bestempeld als samenwerken met sociaal ondernemers.

2. Zorg voor bestuurlijk commitment
Het meekrijgen van de directie om in te kopen met impact en bij sociaal ondernemers is voorwaarde nummer één om aan de slag te kunnen omdat het zorgt voor een heldere opdrachtgever. Zorg dat je aansluit bij de missie en visie van de eigen organisatie, daar kan niemand op tegen zijn.

3. Begin met een klein voorbeeld en laat dat werken als inspiratie voor meer
Een goed uitgangspunt is ‘grote ambities, klein beginnen’. Als een klein inkooptraject goed is gegaan, werkt dit vaak erg inspirerend voor collega’s. Door dit voorbeeld te communiceren via intranet, of tijdens een lunchlezing, borrel of workshop (bijvoorbeeld met een sociaal ondernemer) zorg je voor draagvlak en enthousiasme.

4. Werk met een aanbestedingskalender
Met een aanbestedingskalender weet je welke aanbestedingen er op de planning staan en welke kansen dit biedt. Door ieder (half) jaar een sessie met het hele team van inkoperadviseurs, budgethouders, beleidsambtenaren te houden, creëer je direct betrokkenheid en meedenkkracht.

5. Daag de gevestigde orde uit om maatschappelijke doelen te realiseren
Het betrekken van leveranciers kan het aantal interessante voorbeelden verrijken blijkt uit het voorbeeld van Dienst Justitiële Inrichtingen. DJI organiseerde diner pensants op locatie die hebben geresulteerd in een hernieuwde samenwerking die beter aansluit bij de behoefte van de doelgroep. Voor sociaal ondernemers kunnen hier kansen ontstaan door als onderaannemer op te treden.